مؤلف مجهول
فهرست 18
تذكرهء بغراخانى ( تذكره مشايخ اويسيه ) ( فارسي )
تذكرهء بغراخانى نام نهاد . اين تذكره به تذكرهء اويسيه هم معروف است . سرگذشت تأليف و وجه تسميه و مقصود كتاب تذكرهء بغراخانى ، از نوشته خود مؤلف در مقدمه و در مقصد اول مستفاد مىشود . « بدانكه مقصود ازين تذكره آنست كه ارواح مقدسه مشايخ طبقهء اويسيه و احوال و كرامات و مقامات كه ايشان را از تربيت بعضى از انبياء و اولياء در عالم ظاهر و باطن به حصول آمده است مستور مانده است و كسى را از وى اطلاع نيست ، مبين گردد و معلوم شود كه هريك را احوال چه بوده است و كيفيت چگونه است ، و حضرت رب العزب جلجلاله و عم نواله در بارگاه احديت و در مقام قرب صمديت چه منزلتها كرامت كرده است ، و از مقربان حضرت خود گردانيده ، و به ارواح معظمه مطهر انبياء خود و يا بر باطن ايشان عليهم السلام حوالت فرموده كه آنها را تربيت كنند ، و يا همچنان به ارواح مقدسه اولياء كرام و يا بر باطن ايشان امر كرده كه ايشان را تربيت كنند . تيمنا بذكر هم اين تذكره نوشته مىشود كه طالبان اين جماعت و آرزومندان سلسلهء رحمت حضرت مقدسه از احوال اين بزرگواران من وجهى خبردار گردند ، و ساير عوام و خواص نيز ازين نظم و ترتيب بهرهمند شوند ، تا مصنف اين كتاب را و كاتب او را به دعاى خير باد كنند ، باشد كه دعاى ايشان در حق اينها مستجاب گردد ، انشاءالله » . تذكرهء بغراخانى كتابى است كه در آن شرح حالات و كرامات و ذكر انديشهها و روش صديقان و سخنان بزرگان صوفيه و اولياى حق گرد آمده است . اين كتاب مشتمل است بر مقدمه و سه مقصد و چهل باب و سى فصل و خاتمه . تمامى بابهاى كتاب كه هريك اختصاص به يكى از عرفاء دارد با القاب عالى و مطول آغاز مىگردد كه گاهى چند سطر را در برمىگيرد . پس از اشارتى به سرگذشت عارف مورد بحث حكاياتى از كرامات و خوارق عادت كه به وى منسوبست نقل مىشود . بايد گفت كه همه داستانهايى كه در اين كتاب از كرامات شيخ آمده ، موافقت با اصول علمى و دلايل نقلى ندارد بلكه بيشتر آنها داراى جنبهء اعتقادى است و به همين سبب بعضى افسانهها و يا روايات مبالغهآميز كه دربارهء مشايخ ، بعد از مرگ آنان شيوع مىشده ، در اين كتاب زياد ملاحظه مىشود كه به آن شاخ و برگ داده شده است .